Nieuws detail

Conservatoir beslag

Het conservatoir of bewarend beslag is een machtig rechtsmiddel waarmee een schuldeiser zijn toekomstige rechtspositie veilig kan stellen. Het conservatoir beslag is door de wetgever bedoeld voor de situatie dat een schuldeiser gegronde vrees heeft dat zijn schuldenaar incasso of levering onmogelijk zal maken voordat de schuldeiser zijn vordering op de goederen van de schuldenaar kan verhalen of het goed geleverd krijgt.

De schuldeiser die dit aan ziet komen, kan dus voordat hij zijn vordering bij de rechter aanhangig maakt – en ruim voordat die aanspraak vast komt te staan bij de rechter – met een beslaglegging maatregelen treffen ter bewaring van zijn recht. Een schuldenaar zou bijvoorbeeld de goederen waarop de schuldeiser zich wil verhalen onvindbaar kunnen maken of kunnen wegschenken. Een beslaglegging blokkeert de beschikkingsmacht van de schuldenaar en vervult zo niet alleen de rol van zekerheidsstelling voor de schuldeiser, maar ook die van pressiemiddel voor betaling.

Inschakelen rechter

Voor het leggen van conservatoir beslag bij de rechtbank is een advocaat nodig. Deze advocaat vraagt in een 'beslagrekest' gericht aan de president van de rechtbank om 'verlof' tot het leggen van conservatoir beslag. In dit verzoekschrift moet de advocaat summier toelichten waar de aanspraak op gebaseerd is. De rechter toetst de aannemelijkheid van de vordering en verleent het verlof na een belangenafweging van schuldeiser en schuldenaar. Tevens stelt de rechter het bedrag vast waarvoor beslag mag worden gelegd.

Verrassingseffect

Om te voorkomen dat de schuldenaar vermogensbestanddelen onttrekt aan de macht van de schuldeiser, wordt dit verlof meestal verleend zonder dat de schuldenaar hierover wordt gehoord door de rechter. Het is een schriftelijke procedure die binnen één dag kan zijn gerealiseerd. Het is dus een eenzijdige procedure met een zeker verrassingseffect. Daarom heeft de wetgever voorzien in een tweetal compenserende maatregelen: de beslaglegger dient binnen acht dagen na de beslaglegging een hoofdprocedure te beginnen op straffe van verval van het beslag, en de schuldenaar kan met een kort geding verzoeken om opheffing van het conservatoir beslag. Het risico van een onrechtmatig beslag (bijvoorbeeld bij een niet bestaande vordering of bij misbruik van recht) ligt bij de beslaglegger, die dan schadevergoedingsplichtig is.