Nieuws detail

Vordering op ontbonden rechtspersoon

Het komt nogal eens voor dat een crediteur blijft zitten met zijn vordering als zijn klant wordt geraakt door een faillissement. Zonder zekerheidsrechten of een preferente positie is het immers een kwestie van achter aansluiten, vaak tezamen met andere crediteuren. Ook komt het voor dat een rechtspersoon op andere wijze aan haar einde komt en wel – kort gezegd – doordat zij zichzelf ontbindt.

De wet regelt de wijze waarop rechtspersonen kunnen worden ontbonden. Het daartoe bevoegde orgaan van de rechtspersoon – meestal is dat de algemene vergadering van aandeelhouders – dient een besluit tot ontbinding te nemen. Ingeval van een vrijwillige ontbinding is dat slechts een formaliteit, waarna de rechtspersoon ophoudt te bestaan indien er sprake is van een gebrek aan baten of nadat de aangestelde vereffenaar heeft vereffend. En wat doet u dan als u nu die onbetaald gelaten crediteur bent?

Rechtspersoon oordeelt zelf

Indien de rechtspersoon ten tijde van de ontbinding geen baten heeft, houdt de rechtspersoon dadelijk op te bestaan. Strikt genomen dient van het niet bestaan van baten in de registers van de Kamer van Koophandel melding te worden gemaakt. Saillant detail is echter dat de rechtspersoon zèlf oordeelt of er baten aanwezig zijn: er vindt geen externe controle plaats. Er hoeft evenmin overleg met de crediteuren plaats te vinden. De crediteuren hoeven over de naderende ontbinding niet eens ingelicht te worden. Als crediteur merkt u het pas als de ontbinding (allang) een feit is. Het komt dus nogal eens voor dat een positief vonnis verkregen wordt en bij de executie daarvan blijkt de rechtspersoon in rook te zijn opgegaan.

Vereffening heropenen

De crediteur kan in het geval van de ‘ontdekte ontbinding’ één weg bewandelen: hij dient de rechtbank te verzoeken de vereffening te heropenen. In beginsel heeft de crediteur de mogelijkheid alsnog betaling van de (ontbonden) rechtspersoon te verkrijgen indien hij kan aantonen dat de rechtspersoon ten tijde van de ontbinding wèl over activa beschikte. De achterliggende gedachte is dat het alleen zinvol is een heropening te verzoeken indien er baten aanwezig waren. Indien er niets is, kan er ook niets worden uitgekeerd. Zo is het ook in een faillissementssituatie. Er dient dus geïnventariseerd te worden of het de moeite loont de vereffening te heropenen. Bij aanwezigheid van baten zal een verzoek aan de rechtbank om de vereffening te openen in beginsel slagen. Tot het moment dat de aanwezige baten conform de voorrangsregels onder de crediteuren zijn verdeeld, blijft die rechtspersoon ten behoeve van de crediteuren bestaan. Formeel is de rechtspersoon dan in liquidatie tot het moment dat het saldo nihil is. Het aanwezige saldo wordt door de vereffenaar uitgekeerd aan de rechthebbende(n).

Benoeming vereffenaar

In een heropening van de vereffening benoemt de rechtbank de vereffenaar. Uit de statuten blijkt veelal wie er tot vereffenaar aangesteld dient te worden. Het zal niet verbazen dat dat vaak de bestuurder is. De bestuurder bepaalt dan zelf op welke wijze de gelden uitgekeerd worden. En dat kan juist de reden zijn dat er is ontbonden en vereffend zonder met uw vordering rekening te houden. In het geval de crediteur van oordeel is dat hij wordt of is benadeeld kan hij (wederom) om heropening van de vereffening verzoeken. Veelal doet u er goed aan in het verzoekschrift gemotiveerd te verzoeken om een ‘buitenstaander’ als vereffenaar te benoemen. Dat kan namelijk een aantal niet succesvolle vereffeningen schelen. Bij voldoende activa zullen alle kosten van de vereffening (ook) voor rekening van de rechtspersoon komen.

U doet er goed aan zich voor deze toch wel ingewikkelde materie door een specialist te laten bijstaan.